Maturski rad iz biologije: "DINAMICKA ORGANIZACIJA CELIJE"  - Dijana Lucic   jun 2003.god. Gimnazija Han-Pijesak      

Biosinteza bjelancevina

     

          

          

          

  

Od svih organskih molekula, u zivim sistemima su najbrojniji proteini. Proteini ulaze u sastav svih celijskih struktura i imaju veoma razlicite funkcije. Da li ce neki protein biti npr., nosac (u membrani), protein mikrotubula ili filament citoskeleta ili ce imati vrlo slozenu funkciju u molekulu hemoglobina, antitijela ili enzima, zavisi prvenstveno od njegove primarne strukture - redoslijeda i tipa aminokiselina u polipeptidnom lancu. Stoga je mehanizam sinteze proteina, koji osigurava precizan redoslijed aminokiselina u polipeptidnom lancu, jedan od centralnih bioloskih mehanizama.

Proces sinteze proteina obuhvata niz dogadjaja u kojima se informacija sadrzana u redoslijedu baza u molekulu DNK prepisuje na iRNK, a zatim se iRNK koristi kao model za vezivanje aminokiselina u polipeptid. Proces kojim se odredjena sekvenca (gen) prepisuje u RNK naziva se transkripcija, dok se proces prevodjenja informacije sadrzane u redoslijedu baza iRNK na redoslijed aminokiselina u polipeptidu naziva translacija. Sintetisani polipeptid predstavlja primarni genski produkt.


SLIKA 1. - osnovni mehanizam transkripcije i translacije 

        zasnovan na komplementarnosti baza

 

Slozeni odnos izmedju DNK, RNK i proteina moze se predstaviti na sledeci nacin:

 

 

Ovaj kruzni protok informacija odvija se u svim celijama, a oznacen je kao “centralna dogma” molekularne biologije; DNK sadrzi informaciju, RNK prenosi informaciju zapisanu u DNK, a proteini su odgovorni za vecinu bioloskih aktivnosti i njihova sinteza je kljucna celijska aktivnost.