Glasovi engleskog jezika

KSBL Home Page / Magazin / Glasovi engleskog jezika

Jos zanimljivih tekstova >>>

 


Glasovi engleskog jezika (Fonetika)

Engleski jezik se govori u gotovo svim zemljama svijeta, bilo kao maternji, bilo kao drugi ili strani jezik, i zbog toga ima mnogo varijanata (britanska, americka, australijska itd.) koje se medjusobno razlikuju na mnogo nacina, a narocito u izgovoru. Na ovom tecaju cemo upotrebljavati standardni izgovor (Received ili Standard Pronunciation) engleskog jezika koji se govori u Velikoj Britaniji i koji koristi najveci broj ljudi sirom svijeta.

(Slika planete zemlje na trotoaru. Jos optickih varki.)
Optical Illusions

Postoji mnogo glasova u engleskom jeziku koji se razlikuju od glasova u srpskom jeziku, a to proistice iz cinjenice da engleski pravopis (spelling) nije fonetski, kao sto je to srpski. To znaci da Vukovo pravilo: Pisi kao sto govoris, citaj kako je napisano! ne vazi za engleski jezik, jer svakom glasu ne odgovara samo jedno slovo, nego su isti glasovi predstavljeni razlicitim slovima ili kombinacijama slova. Ne moze se reci da u engleskom jeziku ne postoje pravila za citanje, odnosno pisanje, ali zbog postojanja velikog broja izuzetaka, vrlo je tesko govoriti o pravopisnim pravilima. Zbog toga je jako bitno da se od pocetka vodi racuna o tome kako se svaka nova rijec pise ili izgovara. Na ovom tecaju koristicemo simbole fonetske azbuke Medjunarodnog fonetskog udruzenja da bi  prikazali izgovor rijeci.

Fonetski izgovor ili transkripcija rijeci uvijek se pise malim stampanim slovima i u sljedecim zagradama:  / /  ili  [ ].

U glasovnom sistemu engleskog jezika razlikujemo samoglasnike ili vokale (vowels), dvoglasnike ili diftonge (diphtongs) i suglasnike ili konsonante (consonants).
 

SAMOGLASNICI (VOWELS)

Samoglasnici su glasovi prilikom cije artikulacije vazduh koji dolazi iz pluca prolazi kroz usta slobodno, ne nailazeci na prepreke. Posto se rezonacija usne duplje mijenja tako sto usne i jezik zauzimaju razlicite polozaje, to nam omogucava da proizvedemo razne samoglasnike.

U engleskom jeziku ima dvanaest samoglasnika:

/i:/    /i/    /e/    /Q/    /α:/    //    /:/    /u/    /u:/    //    /:/    //
1     2      3      4       5       6         7       8       9     10     11    12

Znak /:/ iza samoglasnika produzava trajanje glasa. Kvalitet samoglasnika najvise odredjuje polozaj jezika u usnoj duplji. Ukoliko se najvisi dio jezika nalazi u prednjem dijelu usne duplje, onda je samoglasnik prednji, ako je u sredisnjem dijelu samoglasnik je centralni, a ako je u zadnjem dijelu samoglasnik je zadnji. U zavisnosti od toga koliko je jezik podignut, odnosno koliko zbog svog polozaja zatvara usnu duplju, samoglasnici se dijele na zatvorene i otvorene.

Polozaj usana je drugi bitan faktor koji utice na kvalitet samoglasnika. Usne prilikom izgovora samoglasnika mogu biti:

a) razvucene - za samoglasnike:  /i:/, /i/, /e/.

b) neutralne - za samoglasnike:  /Q/, /α:/, //, /:/, //

c) zaokrugljene - za samoglasnike:  //, /:/, /u/, /u:/
 

ENGLESKI SAMOGLASNICI KROZ PRIMJERE

1.  /i:/   tea /ti:/ - caj                                      7.  /:/        all /:l/ - svi 

             sheep /Si:p/ - ovca                                           shore /S:/ - obala

             leave /li:v/ - napustiti                                        horse /h:s/ - konj

 

2.  /i/      it /it/ - to                                           8.  /u/        book /buk/ - knjiga

              clinic /klinik/ - klinika                                      full /ful/ - pun

              ugly /gli/ - ruzan                                           bush /buS/ - grm

 

3.  /e/     yes /jes/ - da                                  9.  /u:/      too /tu:/ - takodje

               ten /ten/ - deset                                             hoof /hu:f/ - kopito

               rest /rest/ - odmor                                        cool /ku:l/ - prohladan

 

4.  /Q/    man /mQn/ - covjek                      10. //    bus /bs/ - autobus

               lack /lQk/ - nedostatak                                cup /kp/ - soljica

               apple /Qpl/ - jabuka                                 shut /St/ - zatvoriti

 

5.  /α:/     car /kα:/ - auto                               11. /:/   girl /g:l/ - djevojka

                part /pα:t/ - dio                                              bird /b:d/ - ptica

                half /hα:f/ - pola                                            herd /h:d/ - krdo

 

6. //       on /n/ - na                                   12. //    address /dres/ - adresa

                 shop /Sp/ - prodavnica                           able /eibl/ - sposoban

             hot /ht/ - vruce                            handsome /hQnsm/ - zgodan                             

 

DVOGLASNICI (DIPHTONGS)

Dvoglasnik je glas koji se sastoji od dva samoglasnika medjusobno povezana u jedan slog. U svim engleskim dvoglasnicima prvi element je duzi i naglasen, dok je drugi kraci i nenaglasen.

U engleskom jeziku ima 8 dvoglasnika:

/ei/     /ai/     /i/     /au/     /u/*    /i/     /E/     /u/
1         2         3        4         5         6         7          8

*Napomena:  U nekim rjecnicima i udzbenicima ovaj diftong se obiljezava kao /u/.

Kvalitet prvih elemenata dvoglasnika  /ei/,  /E/,  /ai/  i  /au/  je vrlo slican kvalitetu srpskih samoglasnika e i a.

Prvi element dvoglasnika /i/ najblizi je engleskom samoglasniku //.

Prvi element dvoglasnika /u/ izgovara se kao engleski samoglasnik //.

Prvi elementi dvoglasnika /i/ i /u/ imaju vrijednost engleskih samoglasnika /i/ i /u/.

Drugi element dvoglasnika /ei/, /ai/, /i/ ima vrijednost engleskog samoglasnika /i/.

Drugi element dvoglasnika /au/ i /u/ ima vrijednost engleskog samoglasnika /u/. Kod ovih dvoglasnika drugi element je vrlo slabo izrazen.

Kod dvoglasnika  /i/, /E/ i /u/ drugi element je jednak engleskom samoglasniku //.

Svi engleski dvoglasnici su nesto duzi na kraju rijeci i ispred zvucnih suglasnika, a kraci ispred bezvucnih suglasnika.


ENGLESKI DVOGLASNICI KROZ PRIMJERE

1.  /ei/         late /leit/ - kasno                                   5.  /u/        ocean /uSn/ - okean

                    cake /keik/ - kolac                                                    hotel /hutel/ - hotel

                    grape /greip/ - grozdje                                            joke /dZuk/ - sala

 2.  /ai/        right /rait/ - desno                                 6. /i/          here /hi/ - ovdje

                    kite /kait/ - zmaj                                                        clear /kli/ - jasan

                    ice /ais/ - led                                                             ear /i/ - uvo

3.  /i/        soil /sil/ - tlo                                         7.  /E/       mare /mE/ - kobila

                    boy /bi/ - djecak                                                     chair /tSE/ - stolica

                    coin /kin/ - novcic                                                   rare /rE/ - rijedak

4.  /au/       cow /kau/ - krava                                    8.  /u/       tour /tu/ - obilazak 

                    shout /Saut/ - vikati                                                  doer /du/ - vrsilac        

                    doubt /daut/ - sumnjati                                            your /ju/ - vas, tvoj


SUGLASNICI (CONSONANTS)

Suglasnici su glasovi koji nastaju kad vazduh prilikom prolaza kroz usnu duplju na svom putu nailazi na neku prepreku. U engleskom jeziku ima 24 suglasnika. Prema nacinu obrazovanja mozemo ih podijeliti na sljedece grupe:

1. PRASKAVI SUGLASNICI (PLOZIVI)                   4. SLOZENI SUGLASNICI (AFRIKATI)

                zvucni   bezvucni                                                              zvucni   bezvucni

                /b/       /p/                                                         /dZ/      /tS/

                /d/       /t/                                                         

                /g/       /k/

2. STRUJNI SUGLASNICI (FRIKATIVI)                   5.  NOSNI SUGLASNICI (NAZALI)

                zvucni   bezvucni                                                            /m/ 

                /z/       /s/                                                          /n/

                /D/      /T/                                                         /N/

                /Z/      /S/

                /v/       /f/

                /r/        /h/

3. BOCNI SUGLASNICI (LATERALI)                       6.  POLUSAMOGLASNICI (POLUVOKALI)

                /l/                                                                     /w/

                                                                                        /j/

Vecina engleskih suglasnika je slicna ili ista kao srpski, a ovdje cemo ukazati na one koji se razlikuju od suglasnika u srpskom jeziku.

/d/       Englesko /d/ je tvrdji glas od srpskog d. Obrazuje se tako sto se vrhom jezika pritisne mjesto neposredno iza prednjih gornjih zuba, pa se onda jezik odvoji i vazduh sakupljen u ustima ispusti.

/t/        Englesko /t/ je za razliku od srpskog t aspirovano. Obrazuje se na isti nacin kao englesko /d/, s tim sto je za razliku od njega /t/ bezvucan suglasnik.                        

/p//k/  Ovi engleski glasovi su za razliku od srpskih aspirovani i tvrdji.

/h/       Englesko /h/ je mekse i manje cujno od srpskog h. U nekim slucajevima se gotovo i ne cuje. Podsjeca na snaznije disanje.

/r/         Prilikom izgovora ovog glasa vrh jezika je podignut ka tvrdom nepcu, a njegov ostali dio se drzi dosta nisko u ustima. Kod izgovora srpskog r vrh jezika moze da vibrira (treperi), sto nije slucaj sa engleskim /r/.

/v/       Obrazuje se kad se gornjim zubima pritisne spoljni dio donje usne. Trenje je vece nego za srpski glas v.

/D//T/ Ovi glasovi se obrazuju kad se vrh jezika stavi ovlas na samu ivicu gornjih zuba sa unutrasnje strane, s tim sto se ispod njih ostavi mali prolaz za vazduh. Vrh jezika moze biti i blago isturen. Ako pri propustanju vazdusne struje glasne zice trepere, izgovoricemo zvucni suglasnik /D/, a ako su glasne zice relativno mirne, izgovoricemo bezvucno /T/.

/S/     U poredjenju sa srpskim ovaj engleski suglasnik je tamniji i meksi.

/Z/     Tamnije i mekse je od srpskog .

/l/       U engleskom jeziku postoje dvije varijante glasa /l/: svijetlo /l/ i tamno /l/. Svijetlo /l/ stoji ispred samoglasnika i ispred /j/. Tamno /l/ stoji ispred suglasnika i na kraju rijeci. Prilikom izgovora obje ove varijante vrh jezika se nalazi odmah iza zuba, samo se mijenja polozaj njegovog ostalog dijela. Kod svijetlog /l/, koje je slicno srpskom, srednji dio jezika se uzdize prema tvrdom nepcu i nalazi se u polozaju jedne vrste samoglasnika /u/.

/tS/   Ovaj suglasnik je na pola puta izmedju srpskog č i ć.

/dZ/   Ovaj suglasnik je na pola puta izmedju srpskog d i đ.

/N/     Najcesce se javlja ispred glasa /g/ i onda njegov izgovor ne predstavlja teskocu jer se i u srpskom ovaj glas cuje kada se n nalazi ispred g i k (npr. tango, banka). Medjutim, kada iza /N/ ne slijede ni /g/ ni /k/, ovaj glas je teze izgovoriti cisto, bez pojave glasa /g/ na kraju.

/w/     Prilikom izgovora ovog glasa usne su isturene i zokruzene kao za srpski samoglasnik u, a zatim se naglo prelazi na sljedeci samoglasnik u rijeci.


ENGLESKI SUGLASNICI KROZ PRIMJERE

1.  /p/          pen /pen/ - naliv-pero                          13. /s/       soon /su:n/ - uskoro

                    copy /kpi/ - kopija                                                 sister /sist:/ - sestra

                    happen /hQpn/ - dogoditi se                            dress /dres/ - haljina
 

2.  /b/          back /bQk/ - ledja                                14. /z/         zone /zun/ - zona

                    job /dZb/ - posao                                                  roses /ruziz/ - ruze

                    about /baut/ - oko                                                 busy /bizi/ - zauzet
 

3.  /t/           tea /ti:/ - caj                                           15. /S/         ship /Sip/ - brod

                    city /siti:/ - grad                                                        sure /Su(r)/ - siguran

                    better /bet:/ - bolje                                                station /steiSn/ -
 

4.  /d/          ladder /lQd:/ - merdevine                16. /Z/           pleasure /pleZ/ - zadovoljstvo

                    day /dei/ - dan                                                            vision /viZn/ - vid

                    odd /d/ - cudan                                                        garage /gQrα:Z/ - garaza


5.  /k/          key /ki:/ - kljuc                                       17. /h/           he /hi:/ - on

                    cock /kk/ - pijevac                                                   whole /hul/ - cjelina

                    school /sku:l/ - skola                                                behind /bihaind/ - iza


6.  /g/          get /get/ - dobiti                                     18. /m/          hammer /hQm :/ - cekic

                    ghost /gust/ - duh                                                    mouse /maus/ - mis

                    big /big/ - veliki                                                            sum /sm/ - suma


7.  /tS/        church / tS:tS/ - crkva                        19. /n/            nice /nais/ - prijatan

                    match /mQtS/ - sibica                                               sun /sn/ - sunce

                    nature /neitS:/ - priroda                                          funny /fni:/ - smijesan


8.  /dZ/        judge /dZdZ/ - sudija                        20. /N/           drink /driNk/ - piti

                    age /eidZ/ - doba                                                       ring /riN/ - zvono

                    soldier /souldZ:/ - vojnik                                        long /lN/ - dug

 

9.  /f/           fat /fQt/ - mast                                       21. /l/             love /lv/ - ljubav

                    coffee /kfi:/ - kafa                                                   feel /fi:l/ - osjecati

                    half /hα:f/ - pola                                                          hello /helu/ - zdravo


10. /v/         move /mu:v/ - preseliti                        22. /r/             red /red/ - crven

                    very /veri/ - veoma                                                     sorry /sri/ - oprostite

                    heavy /hevi:/ - tezak                                                   right /rait/ - pravda


11. /T/         thing /TiN/ - stvar                                 23. /j/             yet /jet/ - ipak

                    author /T:/ - autor                                                 use /ju:s/ - upotreba

                    month /mnT/ - mjesec                                            beauty /bju:ti:/ - ljepota


12. /D/         this /Dis/ - ovo                                      24. /w/          one /wn/ - jedan

                    other /D:/ - drugi                                                    wet /wet/ - vlazan

                    with /wiD/ - sa                                                             queen /kwi:n/ - kraljica

 

 Nazad na vrh strane

 

KSBL Home Page / Magazin / Glasovi engleskog jezika